गौरा पर्व

गौरा पर्व सुदूरपश्चिम तथा कर्णाली क्षेत्रको मौलिक र प्रमुख सांस्कृतिक उत्सव हो। काठमाडौँ उपत्यकामा रहेका सुदूरपश्चिमेली र कर्णालीवासीले राजधानीको खुलामञ्चमा यो पर्व सामूहिक रूपमा मनाए। सन् २०२६ सेप्टेम्बर ४ (शुक्रबार) देखि सेप्टेम्बर ६ (आइतबार) सम्म चलेको यस पर्वमा देउडा नृत्यको विशेष रौनक थियो।

पर्वको मुख्य आकर्षण देउडा खेल हो, जसमा परम्परागत पहिरनमा सजिएका युवायुवती तथा वृद्धवृद्धाहरू हात समातेर गोलाकार घेरा बनाई गीत गाउँदै र नाच्दै सहभागी हुन्छन्। देउडा मार्फत सामाजिक, सांस्कृतिक र समसामयिक विषयवस्तुहरूलाई गीतका रूपमा प्रस्तुत गरी सुखदुःख साटासाट गरिन्छ र आपसी सम्बन्ध प्रगाढ बनाइन्छ। यो पर्व केवल धार्मिक अनुष्ठानमा मात्र सीमित नभई, आफ्नो मौलिक संस्कृति, परम्परा र पहिचानलाई जीवन्त राख्ने माध्यम पनि हो।

गौरा पर्व धार्मिक आस्था र सांस्कृतिक परम्परासँग गहिरो रूपमा जोडिएको एक उत्सव हो। यस पर्वमा व्रतालु महिलाहरूले धार्मिक परम्पराअनुसार विभिन्न अन्न (धान, साउँ, तिल, अपामार्ग) प्रयोग गरी गौरा देवी (पार्वती) र महेश्वर (शिव) को मूर्ति बनाई विधिपूर्वक पूजा गर्छन्। पाँच प्रकारका गेडागुडी (मास, गहत, गहुँ, केराउ तथा चना/गुराँस) मिसाएर बनाइने 'बिरुडा' लाई विशेष महत्त्वका साथ प्रसादका रूपमा ग्रहण गरिन्छ, आफन्त र छरछिमेकमा बाँडिन्छ, र पूजापछि टाउकोमा राख्ने परम्परा छ। गौरा पर्वले राजधानीमा रहेका सुदूरपश्चिम र कर्णालीवासीलाई आफ्नो जन्मभूमि, संस्कृति र परम्परासँग जोड्दै आपसी सद्भाव, भाइचारा र सामाजिक एकतालाई बलियो बनाउँछ।