ओल्के पर्व

ओल्के पर्व सुदूरपश्चिमका पहाडी जिल्लाहरू, जसमा बैतडी पनि पर्दछ, मा हरेक वर्ष भाद्र संक्रान्तिका दिन हर्षोल्लासका साथ मनाइने एक मौलिक परम्परागत चाड हो। स्थानीय संस्कृतिमा यसलाई सुदूरपश्चिमको जेठो पर्वका रूपमा लिइन्छ, किनभने यस पर्वको लगत्तै अन्य चाडपर्वहरू सुरु हुन्छन्।

यस पर्वको मुख्य पक्ष 'ओल्को' अर्थात् उपहार वा कोसेली दिने चलन हो। यस दिन आफूभन्दा ठूलाबडा, मान्यजन तथा ज्येष्ठ नागरिकहरूलाई सम्मानस्वरूप कर्कलाको भित्री पात, गाभा, फलफूल, सागपात, अन्न, दूध, दही, घिउ, गुड र विभिन्न प्रकारका मीठा पकवानहरू कोसेलीका रूपमा दिइन्छ। कतिपय ठाउँमा बारीमा फलेका नयाँ मकै, गाभालगायतका कृषि उपजहरू देवीदेवताका मन्दिरमा चढाएपछि मात्र खाने परम्परा पनि छ।

ओल्के पर्वको अर्को महत्त्वपूर्ण चलन 'बुढी हाल्ने' हो। यस दिन गाउँनजिकका अग्ला टाकुरामा सामूहिक रूपमा रूखका हाँगाबिँगा, झ्याङ तथा अन्य बोटबिरुवा काटेर थुपारिन्छ, जसलाई स्थानीय भाषामा 'बुढी हालेको' भनिन्छ। भाद्र संक्रान्तिका दिन गाडिएको यो 'बुढी' लाई असोज संक्रान्तिको साँझ सामूहिक रूपमा आगो लगाएर पोल्ने परम्परा रहेको छ, जसलाई 'बुढी पोल्ने संक्रान्ति' भनिन्छ।

पर्वका दिन बिहानै नुहाइधुवाइ गरी घरमा विभिन्न परिकारहरू तयार पारी आफन्तजनसँग बसेर खाने चलन पनि छ।